Tin tứcTuyển dụng

Tin tức WeatherPlus

Trang chủTin tứcTin doanh nghiệp

Thông tin doanh nghiệp

HydroNet: Nền tảng công nghệ cảnh báo ngập lụt đến từng thôn, xã

17/11/2026

HydroNet: Nền tảng công nghệ cảnh báo ngập lụt đến từng thôn, xã

Chia sẻ

Khi lũ về, người dân vùng hạ du cần biết thôn nào có thể ngập, khi nào và ngập sâu bao nhiêu. Cán bộ xã cũng cần thông tin đó để xác định khu vực nào phải kiểm tra trước và chuẩn bị phương án ứng phó.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh vai trò của dự báo sớm và chính xác trong phòng, chống thiên tai hiện nay. Ảnh: Trung Nguyên.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh vai trò của dự báo sớm và chính xác trong phòng, chống thiên tai hiện nay. Ảnh: Trung Nguyên.

Khoảng trống cảnh báo ngập ở hạ du

Người dân vùng hạ du đã quen với những bản tin dự báo mực nước sông sẽ đạt mức báo động II, báo động III. Từ diễn biến mực nước sông, cán bộ trực phòng, chống thiên tai ở xã còn phải xác định tuyến đường nào có thể bị chia cắt trước, hộ nào cần di dời và còn bao nhiêu thời gian để triển khai phương án.

Khoảng trống ấy càng đáng lưu tâm khi thiệt hại do thiên tai có xu hướng gia tăng dưới ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong năm 2025, thiên tai đã làm 468 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế hơn 100.000 tỷ đồng và khiến hơn 470.000 lượt nhà bị ngập. Tình hình ngập lụt diễn biến ngày càng nghiêm trọng tại nhiều đô thị, vùng trũng thấp trên khắp cả nước.

Nhiều lưu vực đã có trạm quan trắc, mô hình và bản đồ ngập. Tuy nhiên, dữ liệu còn phân tán nên khi lũ lên nhanh, cán bộ trực ban phải tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn trước khi xác định khu vực cần ưu tiên.

Chiến lược quốc gia phòng, chống thiên tai đến năm 2030 (Quyết định 379/QĐ-TTg) đặt ra nhiệm vụ nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng. Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, ban hành theo Quyết định 2129/QĐ-TTg ngày 6/11/2026, cụ thể hóa định hướng này bằng việc xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai ở cộng đồng cấp xã, thôn, bản và đưa thông tin kịp thời đến người dân. Với ngập lụt hạ du, điều đó đặt ra bài toán kết nối dữ liệu để xác định khu dân cư nào có nguy cơ ngập và khi nào cần chuẩn bị ứng phó.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Cao Đức Phát, Chủ tịch Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp chủ trì Hội thảo 'Công nghệ mới ứng dụng trong dự báo, cảnh báo và phòng chống thiên tai' chiều 16/11 tại Hà Nội . Ảnh: Hoài Thơ.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Cao Đức Phát, Chủ tịch Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp chủ trì Hội thảo “Công nghệ mới ứng dụng trong dự báo, cảnh báo và phòng chống thiên tai” chiều 16/11 tại Hà Nội . Ảnh: Hoài Thơ.

HydroNet dự báo ngập như thế nào?

Để hỗ trợ vận hành liên hồ chứa và cảnh báo sớm lũ, ngập lụt vùng hạ du, WeatherPlus phát triển nền tảng HydroNet. Nền tảng được giới thiệu lần đầu tại hội thảo “Công nghệ mới ứng dụng trong dự báo, cảnh báo và phòng chống thiên tai” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai tổ chức chiều 16/11/2026 tại Hà Nội, với bản thử nghiệm đầu tiên trên lưu vực sông Ngàn Sâu.

HydroNet kết hợp dự báo mưa với số liệu quan trắc từ các trạm đo mưa, mực nước để tính dòng chảy về hồ và dự báo diễn biến mực nước dọc sông. Mô hình kết hợp kết quả dự báo mực nước với dữ liệu địa hình và thông tin vận hành hồ chứa để ước tính phạm vi, thời điểm và độ sâu ngập. Cán bộ địa phương có thể xem kết quả theo từng khu vực trên bản đồ.

 

Nền tảng cũng cho phép đơn vị quản lý hồ so sánh tác động của các kịch bản xả đối với vùng hạ du được xây dựng theo quy trình vận hành đã được phê duyệt. Đội ngũ chuyên gia và kỹ sư khí tượng thủy văn đối chiếu kết quả với số liệu thực đo, hiệu chỉnh mô hình theo từng lưu vực và theo dõi hệ thống trong quá trình vận hành.

Kiến trúc sư trưởng hệ thống HydroNet giới thiệu công nghệ cảnh báo ngập lụt đến từng thôn, xã tại Hội thảo. Ảnh: Hoài Thơ.

Kiến trúc sư trưởng hệ thống HydroNet giới thiệu công nghệ cảnh báo ngập lụt đến từng thôn, xã tại Hội thảo. Ảnh: Hoài Thơ.

Thêm thời gian để ứng phó

Chẳng hạn, nếu bản đồ cho thấy đường vào một thôn có thể ngập trước khu dân cư, cán bộ xã có thể ưu tiên kiểm tra tuyến đường và rà soát những hộ cần hỗ trợ di chuyển. HydroNet cung cấp thông tin để địa phương đối chiếu với quan trắc và tình hình thực địa. Cơ quan có thẩm quyền phát cảnh báo chính thức và chỉ đạo ứng phó.

Với người dân, cảnh báo sớm đồng nghĩa với thêm thời gian hỗ trợ người cao tuổi di chuyển, bảo vệ tài sản, gia súc và sơ tán khỏi vùng nguy hiểm. Với chính quyền cơ sở, phạm vi và độ sâu ngập dự kiến là căn cứ để xác định khu vực cần sơ tán trước và bố trí lực lượng hỗ trợ. Còn với đơn vị quản lý hồ chứa, nền tảng giúp so sánh các phương án xả nước để lựa chọn phương án phù hợp với yêu cầu an toàn công trình và hạn chế tác động đến hạ du.

Kết quả thử nghiệm tại sông Ngàn Sâu vẫn cần được kiểm chứng qua các mùa lũ. Dẫu vậy, với khả năng hiệu chỉnh theo từng lưu vực, nền tảng này được kỳ vọng có thể mở rộng sang các hệ thống sông khác, góp phần nâng cao năng lực cảnh báo sớm và giảm thiểu thiệt hại do ngập lụt gây ra.

HydroNet tái hiện vùng ngập trong trận lũ tháng 10/2020 tại lưu vực sông Ngàn Sâu, Hà Tĩnh. Ảnh: WeatherPlus.

HydroNet tái hiện vùng ngập trong trận lũ tháng 10/2020 tại lưu vực sông Ngàn Sâu, Hà Tĩnh. Ảnh: WeatherPlus. 

Phối hợp thử nghiệm tại lưu vực sông Ngàn Sâu

Theo WeatherPlus, Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai là đơn vị khởi xướng ý tưởng, hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển HydroNet và đồng hành đưa giải pháp vào thử nghiệm tại Hà Tĩnh, bắt đầu từ lưu vực sông Ngàn Sâu với vùng thí điểm là khu vực hạ du hồ chứa thủy điện Hố Hô.

Việc thử nghiệm HydroNet tại hạ du hồ Hố Hô cho thấy cách một quỹ xã hội, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, cùng chính quyền địa phương có thể phối hợp để đưa thông tin cảnh báo đến người dân. Khả năng nhân rộng mô hình này còn phụ thuộc vào kết quả kiểm chứng qua các mùa lũ.